Świerzbiący problem u zwierząt

Przedstawiamy Państwu kilka przydatnych informacji na najczęściej zadawane pytania w związku z świerzbowcem.

Świerzb czy świerzbowiec?

Świerzb to choroba.
Świerzbowiec, to pasożyt, który ją powoduje.

A co to takiego?

Świerzbowiec to roztocz. Wyróżniamy kilka rodzin:

  • świerzbowcowate (Sarcoptidae), do której wlicza się rodzaj świerzbowców drążących, a gatunek to: świerzbowiec drążący (Sarcoptes scabiei)
  • świerzbowców naskórnych(Psoroptidae), do której zaliczamy rodzaj Otodectes, a gatunek to: świerzbowiec uszny (Otodectes cynotis)

Występuje u nich dymorfizm płciowy – samice są większe od samców. Wielkość tych pasożytów jest jednak tak znikoma, że nie można ich zobaczyć bez użycia specjalistycznego sprzętu (np. mikroskopu).

Kogo i w jaki sposób może zaatakować?

Świerzbowiec drążący (Sarcoptes scabiei) może zarażać wiele gatunków ssaków.  Powoduje chorobę skóry – sarkoptozę.
Świerzbowiec drążący psi (Sarcoptes scabiei var. canis) jest specyficzny dla psów, jednak może atakować również lisy, koty i inne ssaki. Często atakuje też człowieka.
Świerzbowiec drążący koci (Notoedres cati) rzadko przenosi się na inne zwierzęta. Przypadki zaatakowania człowieka są nieliczne.
Świerzbowiec świnki morskiej (Trixacarus caviae), jest charakterystyczny dla kawii domowej 9świnki morskiej). Może również przenieść się na człowieka.
Świerzbowiec jeży pigmejskich (Sarcoptes scabiei) również może zaatakować człowieka.

Świerzbowiec uszny (Otodectes cynotis) zaraża przede wszystkim psy, koty, fretki i lisy. Może przenosić się na człowieka. Powoduje chorobę uszu – otodektozę.

Do zarażenia najczęściej dochodzi przez bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem. Roztocza znajdują się również w środowisku takiego zwierzaka, czyli np. w jego legowisku, na szczotce, miskach, zabawkach, w transporterku. Świerzbowce poza żywicielem są w stanie przeżyć nawet 3 tygodnie!

Dodatkowo, w przenoszeniu się pasożyta pomiędzy psami, możemy pomóc my, czyli człowiek. Wystarczy np. nie umyć rąk po kontakcie z jednym psem i pogłaskać drugiego.

Należy również pamiętać, że świerzbowiec zwierzęcy, który normalnie żyje i rozmnaża się na zwierzętach, nie będzie rozmnażał się u człowieka. Roztocz, pasożytując na człowieku, będzie również powodował zmiany skórne, ale  po jakimś czasie zginie.

Jakie są objawy?

Świerzbowce drążą korytarze w powierzchniowej warstwie naskórka. W tych korytarzach dorosłe samice składają jaja. Odżywiają się fragmentami naskórka i wypływającymi z ranek płynami ustrojowymi żywiciela.

Objawy

Świerzbowiec drążący:

  • zmiany skórne na głowie i kończynach: rumień, strupy, wyłysienia
  • świąd – psa swędzi, drapie się, wylizuje się, wygryza zmiany

Przy silnej i nieleczonej infekcji, zmiany rozszerzają się na całe ciało. Ciągłe drapanie może powodować powstawanie ran, a te z kolei mogą przyczyniać się do powstawania licznych infekcji bakteryjnych i grzybiczych.

Świerzbowiec uszny:

  • rumień i podrażnienie skóry małżowiny usznej
  • ciemna wydzielina, wyglądem przypominająca fusy od kawy
  • świąd
  • drapanie uszu, trzepanie i ocieranie nimi o wszystko

Jak go zdiagnozować?

Aby zdiagnozować świerzbowca należy wykonać badania laboratoryjne w Laboratorium COVET, takie jak:

  • badanie parazytologiczne wydzieliny z ucha lub zeskrobiny skórnej (w celu stwierdzenia obecności roztoczy)

Badania dodatkowe:

  • badanie bakteriologiczne (w celu wykluczenia wtórnych infekcji bakteryjnych, które są spowodowane działaniem świerzbowca)
  • badanie mykologiczne (grzybice i świerzb mają podobny obraz kliniczny; istnieje ryzyko wtórnej infekcji grzybiczej )

Jak z nim walczyć?

Po trafnej diagnozie i po konsultacji z lekarzem weterynarii wdraża się odpowiednie leki. Walka ze świerzbowcem jest trudna i długotrwała. Wymaga od właściciela systematyczności. Często również wymagane jest leczenie infekcji bakteryjnych lub grzybiczych, które są spowodowane przez obecność pasożyta.

Pamiętajmy, że jeśli mamy jednego chorego zwierzaka, to roztocz jest wszędzie i łatwo może dojść do zakażenia pomiędzy zwierzętami. Należy więc odseparować chore zwierzę, zadbać o higienę jego otoczenia i objąć profilaktyką również pozostałe zwierzęta.

mgr Monika Płuciennik

Zebrane materiały własne oraz:

  • Zwierzęta egzotyczne, Mark A. Mitchell,  Thomas N. Tully, Jr. Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo. Wrocław 2010
  • Parazytologia i parazytozy zwierząt, Jerzy Gundłach Lech, Andrzej Sadzikowski Bernard, wydawnictwo PWRiL, data wydania 2006
  • Parazytologia weterynaryjna. Georgis, D.D. Bowman, wyd. I polskie, red. A. Połozowski, rok wydania: 2012
  • Dermatologia małych zwierząt. Kolorowy atlas i przewodnik terapeutyczny, L. Medleau, K.A. Hnilica, wyd. I polskie, red. J. Popiel, rok wydania: 2008

No Comments Yet.

Leave a comment